English
Sáng ngày 28/7/2026, tại Hội trường Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP.HCM, hội thảo “Chiến lược phát triển năng lượng tái tạo tại Thành phố Hồ Chí Minh nhằm đáp ứng Net Zero năm 2050” đã được tổ chức với sự tham dự của các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và đơn vị hoạt động trong lĩnh vực năng lượng, môi trường, công nghệ và phát triển đô thị.
Chương trình do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP.HCM phối hợp cùng Hội Tự động hóa TP.HCM tổ chức. Hội thảo tập trung trao đổi về định hướng phát triển nguồn năng lượng sạch, hiện đại hóa hạ tầng điện, chuyển đổi mô hình sản xuất và xây dựng năng lực cạnh tranh mới cho TP.HCM trong quá trình thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Tìm hướng đi phù hợp cho quá trình chuyển đổi xanh
Tại chương trình, các đại biểu tập trung phân tích nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, khả năng phát triển các nguồn điện sạch, yêu cầu hiện đại hóa lưới điện và những điều kiện cần thiết để thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Nội dung hội thảo không chỉ đề cập đến điện mặt trời, điện gió hay hydrogen xanh mà còn mở rộng sang các vấn đề về lưu trữ năng lượng, quản lý phụ tải, chuyển đổi khu công nghiệp, phát triển cảng xanh và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý phát thải.
Theo GS.TS Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật TP.HCM chia sẻ, TPHCM đang triển khai đề án chuyển đổi xanh giai đoạn 2025–2035 với 10 trụ cột và 76 chỉ tiêu. Thành phố đồng thời đặt mục tiêu gắn tăng trưởng kinh tế với việc cải thiện chất lượng môi trường, nâng cao chất lượng sống và từng bước hình thành vị thế trung tâm chuyển đổi xanh của khu vực.
HAuA đề xuất tiếp cận năng lượng tái tạo từ góc độ phát triển đô thị
Tham dự hội thảo, PGS.TS. Lê Hoài Quốc – Chủ tịch Hội Tự động hóa TP.HCM, đã trình bày tham luận: “Đề xuất khung chiến lược phát triển năng lượng tái tạo cho Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030, tầm nhìn 2050: Tiếp cận từ mô hình đô thị tăng trưởng xanh và cạnh tranh thông minh – GIC Framework”.
Điểm nổi bật trong tham luận là cách nhìn nhận năng lượng tái tạo không chỉ như một giải pháp bổ sung nguồn điện hoặc giảm phát thải. Theo PGS.TS. Lê Hoài Quốc, năng lượng sạch cần được xem là một phần của hạ tầng phát triển, có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hút đầu tư, mở rộng công nghiệp công nghệ cao và nâng cao năng lực cạnh tranh của đô thị.
Cách tiếp cận này đặt quá trình chuyển dịch năng lượng trong mối liên hệ với quy hoạch đô thị, khu công nghiệp, cảng biển, logistics, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thay vì triển khai riêng lẻ từng dự án điện mặt trời hoặc điện gió, Thành phố cần hướng tới một hệ sinh thái có sự kết nối giữa nguồn điện, lưới điện, lưu trữ năng lượng, dữ liệu và nhu cầu sử dụng thực tế.
Phát huy lợi thế của không gian phát triển mở rộng
Trong tham luận, PGS.TS. Lê Hoài Quốc nhận định không gian phát triển mới tạo điều kiện để TPHCM khai thác tốt hơn những lợi thế bổ trợ giữa khu vực đô thị trung tâm, các khu công nghiệp và hệ thống cảng biển.
Khu vực trung tâm Thành phố có lợi thế về khoa học – công nghệ, tài chính, dữ liệu và đổi mới sáng tạo; các khu công nghiệp có dư địa triển khai điện mặt trời mái nhà, hệ thống lưu trữ và quản lý năng lượng thông minh; trong khi khu vực ven biển có tiềm năng phát triển điện gió ngoài khơi, hydrogen xanh và logistics năng lượng.
Nếu được quy hoạch và điều phối thống nhất, những lợi thế này có thể tạo thành một không gian năng lượng liên kết, vừa phục vụ nhu cầu điện, vừa hỗ trợ phát triển công nghiệp xanh và các ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao.
Đẩy mạnh ứng dụng tự động hóa và dữ liệu
Chuyển dịch năng lượng đặt ra yêu cầu phải nâng cao khả năng giám sát, dự báo và điều phối hệ thống. Khi tỷ trọng điện mặt trời, điện gió và các nguồn điện phân tán tăng lên, phương thức vận hành truyền thống sẽ khó đáp ứng yêu cầu cân bằng cung – cầu theo thời gian thực.
Từ thực tế đó, tham luận đề xuất nghiên cứu xây dựng Trung tâm Điều hành năng lượng thông minh, tích hợp dữ liệu về nguồn điện, phụ tải, hệ thống lưu trữ, mức phát thải và hoạt động của thị trường điện.
Nền tảng này có thể ứng dụng trí tuệ nhân tạo, IoT, dữ liệu lớn và mô hình bản sao số để hỗ trợ dự báo nhu cầu, phát hiện bất thường, tối ưu hóa vận hành và nâng cao khả năng hấp thụ các nguồn năng lượng tái tạo.
Đây cũng là lĩnh vực mà ngành tự động hóa có thể đóng góp trực tiếp thông qua các giải pháp cảm biến, đo lường, điều khiển, SCADA, quản lý năng lượng, truyền thông công nghiệp và phân tích dữ liệu. Việc kết nối thiết bị với nền tảng quản lý tập trung sẽ giúp doanh nghiệp theo dõi hiệu suất sử dụng điện, xác định các công đoạn tiêu thụ lớn và xây dựng lộ trình tiết kiệm năng lượng phù hợp.
Cần sự phối hợp giữa nhiều chủ thể
Qua các ý kiến tại hội thảo, các chuyên gia thống nhất rằng TPHCM có nhiều tiềm năng để phát triển thành trung tâm năng lượng xanh và công nghiệp xanh. Tuy nhiên, để chuyển tiềm năng thành kết quả thực tế, Thành phố cần một tầm nhìn chung, quy hoạch đồng bộ, cơ chế đầu tư rõ ràng, hạ tầng điện hiện đại và nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghệ mới.
Quá trình này không thuộc riêng trách nhiệm của ngành năng lượng mà cần sự tham gia của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, các tổ chức khoa học – kỹ thuật và cộng đồng chuyên gia.
Với vai trò là tổ chức kết nối các chuyên gia và doanh nghiệp trong lĩnh vực tự động hóa, Hội Tự động hóa TP.HCM sẽ tiếp tục thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, trao đổi chuyên môn và ứng dụng công nghệ vào quản lý năng lượng, sản xuất xanh và vận hành hạ tầng thông minh.
Thông qua những đóng góp chuyên môn tại hội thảo, HAuA hướng tới mục tiêu đồng hành cùng Thành phố trong quá trình xây dựng hệ sinh thái năng lượng hiện đại, qua đó hỗ trợ thực hiện Net Zero, nâng cao năng suất và tạo thêm động lực cho mô hình tăng trưởng xanh trong giai đoạn tới.
Văn phòng HAuA